Farsça Online Öğretim Seti
مرکز گسترش زبان و ادبيات فارسی
آموزش آنلاين زبان فارسی
Ziyaretçi Defteri
Görüş, öneri ve isteklerinizi deftere yazabilirsiniz.
4 Aralık 2011 tarihinde Farsça Araştırma ve Öğretim Merkezi tarafından yapılan Farsça Okuma-Anlama Yarışması'nda İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Fars Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı öğrencisi Zeynep KARABULUT, Türkiye Birincisi oldu.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi
Fars Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı
Ders Programı:
GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE İRAN EDEBİYATINA
KISA BİR BAKIŞ
Prof. Dr. Ali GÜZELYÜZ
Fars edebiyatının üç bin yıllık bir geçmişi vardır. Ancak M.Ö. 8-6. yüzyıllarda İran’a egemen olan Medler’den günümüze kadar ulaşan herhangi bir eser bulunmamaktadır. Günümüze kadar ulaşan en eski Farsça yazıtlar M.Ö. 6. ve 5. yüzyıllara ait olup Mani dini ile ilgili belgelerdir. Akamenitler döneminden kalan ve Sasanlılar döneminde kaleme alınan Zerdüştçülüğün kutsal kitabı Avesta da İran edebiyatının en eski örneklerindendir. Tarih, tıp, eczacılık, coğrafya ve din gibi konularda bu dönemden günümüze kadar ulaşan başka eserler de vardır.
İSLAM DEVRİMİ SONRASI İRAN ŞİİRİ
Prof. Dr. Ali Güzelyüz
1979 yılında İran’da İslam devriminin gerçekleşmesi ve İslam cumhuriyetinin kurulmasıyla birlikte, siyasi partiler ve gruplar ülkede emperyalizme karşı çeşitli faaliyetler başlattılar. Ortam tamamen siyasallaştı. Bu arada Şura Meclisi ve cumhurbaşkanlığı seçimleri yapıldı. Bir yıl sonra ise, yani 1980 yılında Irak’ın İran’a saldırı düzenlemesiyle birlikte sekiz yıl sürecek olan İran-Irak savaşı başladı. Savaş havası bütün ülkeyi kapladı. Bu arada ülke içindeki muhalif gruplar da yönetime karşı silahlı mücadelelere kalkıştılar. Bu olaylar karşısında, özellikle şair, yazar ve düşünürlerin çalışmaları, savaşın bitimine kadar iniş-çıkışlara maruz kaldı. 1988 yılında savaşın sona ermesiyle birlikte İran’da yapılanma dönemi başladı. Bu dönemden itibaren İran’da özellikle kültür ve teknoloji alanındaki modernleşme (modern sinema, uydu yayını, bilgisayar, internet vs.) günden güne artmaya başladı. Bu durum, aydınlara yeni ufuklar açtı.
ÇAĞDAŞ İRAN ŞAİRİ: SOHRAB SEPEHRİ
Prof. Dr. Ali GÜZELYÜZ
İranlı Çağdaş şair Sohrab Sepehri, 7 Ekim 1928 tarihinde Kâşân'da doğdu. Posta ve telgraf idaresinde memur olarak çalışan babası Esedullah Sepehri’nin sanat ve edebiyata büyük bir ilgisi vardı. Aynı zamanda hattat olan babası, tar yapar, resim çizer ve tar da çalardı. Sohrab, resim çizmeyi babasından öğrendi. Daha sonra Güzel Sanatlar Fakültesi'nin resim bölümünü bitirdi. Şiir ve resme duyduğu ilgi aynı şekilde devam etti. Bir yandan Tahran'da şiirleri basılırken, bir yandan da resimleri sergilendi. Şair zaman zaman resim galerilerinde şiir geceleri düzenledi. 1961 yılından itibaren vefat edinceye kadar resim alanında çok sayıda ödül kazandı.
ÇAĞDAŞ İRAN ŞAİRİ:
MES'ÛD-İ KİMYÂ'Î'DEN ŞİİRLER
Çeviren: Prof. Dr. Ali GÜZELYÜZ
SORU
Sahtekârlıklarla doludur cevaplar,
Soru ise
gençlik, kan ve elden kaçırılmış ömürle doludur hâlâ.
Soruda dirilir,
cevapta ölür, aşk.
Hayat musibetinden kaçmak ve uzaklaşmak için
soru sayesinde yaşıyorum hâlâ.
Sorunun elinde bekleyen bir çiçek var hâlâ.
Soru, savaşıyor hâlâ… Yoldaş!
Sahtekârlıklarla doludur cevaplar.
M. Rıza Şefi'î Kedkenî'den Şiirler
Çeviren: Prof. Dr. Ali GÜZELYÜZ
Araştırmacı, şair, yazar, eleştirmen ve çevirmen gibi çok boyutlu bir kişiliğe sahip olan Muhammed Rıza Şefî’î Kedkenî, 1939 yılında Nişabur’un Kedken köyünde doğdu. Başlangıçta medrese eğitimi gördü. Daha sonra üniversite öğrenimini Meşhed ve Tahran’da tamamladı. Tahran Üniversitesi’nde Fars Dili ve Edebiyatı üzerine doktora yaptı. Daha sonra Tahran Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nde yıllarca edebiyat profesörü olarak görev yaptı.
Kedkenî, sosyal ve sembolik yeni İran şiirinin en belirgin simalarındandır. İran-İslam düşüncesinin zenginliğini, sade ve sembolik bir dille şiirlerinde yansıtmaktadır.
Şiir kitaplarından bazıları:
Der Kûçe-bâğhâ-yı Nişabur (Nişabur Sokaklarında)
Bû-yi Cû-yi Mûlyân (Mûlyân Irmağı’nın Kokusu)
Hezâre-yi Dovvom-i Âhû-yi Kûhî (Dağ Ceylanının İkinci Milenyumu)
KURTULUŞ
Gözünün önünden geçiyor, her adımda
Yıldızlara alışkın binlerce çalı ve yonca
Ayaklarının altında ezilecek bir anda.
Yağmura, çiçeklere alışık olmayan sen,
Nereden bileceksin,
"İnsanı ve toprağı kurtaracak" olanın
"Güzellik" olduğunu?
ÇAĞDAŞ İRAN ŞAİRİ: MEHDÎ AHAVÂN-I SÂLİS
Prof. Dr. Ali GÜZELYÜZ
Mehdi Ahavân, 1928 yılında Tûs (Meşhed)'ta doğdu. İlk ve orta öğrenimini aynı şehirde, Meşhed Sanat Okulu'nda tamamladıktan sonra Tahran'a gitti. Tahran'ın çevresindeki köylerde bir süre öğretmenlik yaptı.
M. Şems-i Lengerûdî'den Şiirler
Çeviren: Prof. Dr. Ali GÜZELYÜZ
ÖĞRETİYORUZ SİZE
Neyi bilmemeniz gerektiğini
Ve hangi hatıranın daha güzel olduğunu
Öğretiyoruz size.
Sizin gördüğünüz türden
Rüya görmek,
Kesinlikle menfaatinize değildir.